<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xmlns:hal="http://hal.archives-ouvertes.fr/" xmlns:gml="http://www.opengis.net/gml/3.3/" xmlns:gmlce="http://www.opengis.net/gml/3.3/ce" version="1.1" xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 http://api.archives-ouvertes.fr/documents/aofr-sword.xsd">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>HAL TEI export of hal-04116001v2</title>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <distributor>CCSD</distributor>
        <availability status="restricted">
          <licence target="https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/">CC0 1.0 - Universal</licence>
        </availability>
        <date when="2026-05-23T04:02:04+02:00"/>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <p part="N">HAL API Platform</p>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <listBibl>
        <biblFull>
          <titleStmt>
            <title xml:lang="fr">En finir avec l’État de droit ?</title>
            <author role="aut">
              <persName>
                <forename type="first">Alexis</forename>
                <surname>Blouët</surname>
              </persName>
              <email type="md5">bc587384bc375fb93a2c9adc8f901716</email>
              <email type="domain">hotmail.fr</email>
              <idno type="idhal" notation="string">alexis-blouet</idno>
              <idno type="idhal" notation="numeric">1255681</idno>
              <idno type="halauthorid" notation="string">1530271-1255681</idno>
              <idno type="RESEARCHERID">http://www.researcherid.com/rid/1255681</idno>
              <idno type="RESEARCHERID">http://www.researcherid.com/rid/1258813</idno>
              <idno type="RESEARCHERID">http://www.researcherid.com/rid/1258975</idno>
              <idno type="ORCID">https://orcid.org/0009-0007-8145-5195</idno>
              <idno type="IDREF">https://www.idref.fr/233182810</idno>
              <affiliation ref="#struct-217755"/>
            </author>
            <editor role="depositor">
              <persName>
                <forename>Alexis</forename>
                <surname>BLOUËT</surname>
              </persName>
              <email type="md5">bc587384bc375fb93a2c9adc8f901716</email>
              <email type="domain">hotmail.fr</email>
            </editor>
          </titleStmt>
          <editionStmt>
            <edition n="v1">
              <date type="whenSubmitted">2023-06-23 12:42:17</date>
            </edition>
            <edition n="v2" type="current">
              <date type="whenSubmitted">2024-03-13 12:47:57</date>
              <date type="whenModified">2025-12-11 03:17:51</date>
              <date type="whenReleased">2024-03-19 16:11:00</date>
              <date type="whenProduced">2024-03-06</date>
              <date type="whenEndEmbargoed">2024-03-13</date>
              <ref type="file" target="https://hal.science/hal-04116001v2/document">
                <date notBefore="2024-03-13"/>
              </ref>
              <ref type="file" subtype="author" n="1" target="https://hal.science/hal-04116001v2/file/DS114-115_Article5_Blouet_HAL%20%281%29.pdf" id="file-4502760-3903155">
                <date notBefore="2024-03-13"/>
              </ref>
            </edition>
            <respStmt>
              <resp>contributor</resp>
              <name key="1038411">
                <persName>
                  <forename>Alexis</forename>
                  <surname>BLOUËT</surname>
                </persName>
                <email type="md5">bc587384bc375fb93a2c9adc8f901716</email>
                <email type="domain">hotmail.fr</email>
              </name>
            </respStmt>
          </editionStmt>
          <publicationStmt>
            <distributor>CCSD</distributor>
            <idno type="halId">hal-04116001</idno>
            <idno type="halUri">https://hal.science/hal-04116001</idno>
            <idno type="halBibtex">blouet:hal-04116001</idno>
            <idno type="halRefHtml">&lt;i&gt;Droit &amp; société : théorie et sciences sociales du droit. [Carnet hypotheses.org]&lt;/i&gt;, 2024, 2-3 (114-115), pp.361-377. &lt;a target="_blank" href="https://dx.doi.org/10.3917/drs1.114.0361"&gt;&amp;#x27E8;10.3917/drs1.114.0361&amp;#x27E9;&lt;/a&gt;</idno>
            <idno type="halRef">Droit &amp; société : théorie et sciences sociales du droit. [Carnet hypotheses.org], 2024, 2-3 (114-115), pp.361-377. &amp;#x27E8;10.3917/drs1.114.0361&amp;#x27E9;</idno>
            <availability status="restricted">
              <licence target="https://about.hal.science/hal-authorisation-v1/">HAL Authorization<ref corresp="#file-4502760-3903155"/></licence>
            </availability>
          </publicationStmt>
          <seriesStmt>
            <idno type="stamp" n="SHS">Sciences de l'Homme et de la Société</idno>
            <idno type="stamp" n="UNIV-TLN">Université de Toulon</idno>
            <idno type="stamp" n="CNRS">CNRS - Centre national de la recherche scientifique</idno>
            <idno type="stamp" n="UNIV-AMU">Aix Marseille Université</idno>
            <idno type="stamp" n="DPCDIDE">Droit public comparé-Droit international et droit européen</idno>
            <idno type="stamp" n="ILF-GERJC" corresp="DICE">Groupe d'études et de recherches sur la justice constitutionnelle</idno>
            <idno type="stamp" n="DICE">Droits International, Comparé et Européen</idno>
            <idno type="stamp" n="MEMO-SHS">Méditerranée en tensions, Monde en recomposition</idno>
          </seriesStmt>
          <notesStmt>
            <note type="audience" n="2">International</note>
            <note type="popular" n="0">No</note>
            <note type="peer" n="1">Yes</note>
          </notesStmt>
          <sourceDesc>
            <biblStruct>
              <analytic>
                <title xml:lang="fr">En finir avec l’État de droit ?</title>
                <author role="aut">
                  <persName>
                    <forename type="first">Alexis</forename>
                    <surname>Blouët</surname>
                  </persName>
                  <email type="md5">bc587384bc375fb93a2c9adc8f901716</email>
                  <email type="domain">hotmail.fr</email>
                  <idno type="idhal" notation="string">alexis-blouet</idno>
                  <idno type="idhal" notation="numeric">1255681</idno>
                  <idno type="halauthorid" notation="string">1530271-1255681</idno>
                  <idno type="RESEARCHERID">http://www.researcherid.com/rid/1255681</idno>
                  <idno type="RESEARCHERID">http://www.researcherid.com/rid/1258813</idno>
                  <idno type="RESEARCHERID">http://www.researcherid.com/rid/1258975</idno>
                  <idno type="ORCID">https://orcid.org/0009-0007-8145-5195</idno>
                  <idno type="IDREF">https://www.idref.fr/233182810</idno>
                  <affiliation ref="#struct-217755"/>
                </author>
              </analytic>
              <monogr>
                <idno type="halJournalId" status="VALID">149045</idno>
                <idno type="issn">2550-9578</idno>
                <title level="j">Droit &amp; société : théorie et sciences sociales du droit. [Carnet hypotheses.org]</title>
                <imprint>
                  <publisher>Cachan (ENS Cachan) : Droit &amp; société</publisher>
                  <biblScope unit="volume">2-3</biblScope>
                  <biblScope unit="issue">114-115</biblScope>
                  <biblScope unit="pp">361-377</biblScope>
                  <date type="datePub">2024-03-06</date>
                </imprint>
              </monogr>
              <idno type="doi">10.3917/drs1.114.0361</idno>
            </biblStruct>
          </sourceDesc>
          <profileDesc>
            <langUsage>
              <language ident="en">English</language>
            </langUsage>
            <textClass>
              <classCode scheme="halDomain" n="shs">Humanities and Social Sciences</classCode>
              <classCode scheme="halTypology" n="ART">Journal articles</classCode>
              <classCode scheme="halOldTypology" n="ART">Journal articles</classCode>
              <classCode scheme="halTreeTypology" n="ART">Journal articles</classCode>
            </textClass>
            <abstract xml:lang="fr">
              <p>Cet article est le résultat d’une lecture croisée de cinq ouvrages récents de sciences juridique ou politique et sociale traitant de l’autoritarisme, que ce dernier caractérise, pour les auteurs, le régime politique étudié (Chine (Shucheng Wang), Union Européenne (Michael. A Wilkinson)) ou simplement une « zone sombre » vers laquelle s’orienterait les pratiques des gouvernants (France (Stéphanie Hennette-Vauchez), Pologne (Wojciech Sadurski) Turquie ( Éric Sales). L’analyse repose sur la manière dont les ouvrages articulent leur propos vis-à-vis de la notion d’État de droit, entendue stricto sensu comme un État où le pouvoir des gouvernants est limité par le droit grâce au contrôle effectif de la légalité de leur action par des juges autonomes d’eux. Pour Sales, Wang et Sadurski, l’État de droit est consubstantiel à la démocratie et sa négation correspond à l’autoritarisme. Pour Hennette-Vauchez et Wilkinson, par contraste, l’État de droit est susceptible de s’inscrire au cœur de pratiques étatiques et supra-étatiques autoritaires. La conclusion montre pourquoi parmi ces ouvrages la perspective de Stéphanie Hennette- Vauchez apparaît comme la plus susceptible d’être généralisée. L’État de droit tel qu’entendu ci- dessus, si il apparaît tendanciellement comme une composante des régimes démocratiques contemporains, n’empêche pas que le droit puisse être parfois foncièrement autoritaire ni que les juges puissent agréer par eux-mêmes avec les pratiques autoritaires des gouvernants. Par ailleurs, le recours au terme « État de droit » peut être mobilisé par les gouvernants pour légitimer des pratiques autoritaires en jouant avec la connotation démocratique de la notion. Pour couper court à ses stratégies discursives, il convient alors peut-être de recourir à d’autres termes pour articuler la réflexion sur la contribution du droit à la démocratie.</p>
            </abstract>
          </profileDesc>
        </biblFull>
      </listBibl>
    </body>
    <back>
      <listOrg type="structures">
        <org type="researchteam" xml:id="struct-217755" status="VALID">
          <idno type="RNSR">201220257W</idno>
          <orgName>Droits International, Comparé et Européen/ Institut Louis Favoreu - Groupe d 'études et de recherches sur la justice constitutionnelle [DICE - UMR 7318]</orgName>
          <orgName type="acronym">DICE / ILF-GERJC</orgName>
          <date type="start">2008-01-01</date>
          <desc>
            <address>
              <addrLine>Institut Louis Favoreu - Groupe d'études et de recherches sur la justice constitutionnelle Espace Cassin, 3 Av Robert Schuman 13628 AIX EN PROVENCE CEDEX 1</addrLine>
              <country key="FR"/>
            </address>
            <ref type="url">http://dice.univ-amu.fr/dice/ilf</ref>
          </desc>
          <listRelation>
            <relation name="ILF-GERJC" active="#struct-239063" type="direct"/>
            <relation active="#struct-198056" type="indirect"/>
            <relation active="#struct-303091" type="indirect"/>
            <relation name="UMR7318" active="#struct-441569" type="indirect"/>
          </listRelation>
        </org>
        <org type="laboratory" xml:id="struct-239063" status="VALID">
          <idno type="IdRef">19209033X</idno>
          <idno type="ISNI">0000000123227986</idno>
          <idno type="RNSR">201220257W</idno>
          <idno type="ROR">https://ror.org/04pwzyv45</idno>
          <idno type="Wikidata">Q51780816</idno>
          <orgName>Droits International, Comparé et Européen</orgName>
          <orgName type="acronym">DICE</orgName>
          <date type="start">2013-12-01</date>
          <desc>
            <address>
              <addrLine>Faculté de Droit et de Science Politique, Espace René Cassin, 3 Avenue Robert Schuman 13628 Aix-en-Provence Cedex 1 Centre de Recherche de l'Université de Toulon, 35 Avenue Alphone Daudet, BP 1416, 83056 Toulon CedexUniversité de Pau et des Pays de l'Adour, UFR Droit, Avenue du Doyen Poplawski, BP 1633 64016 Pau Cedex</addrLine>
              <country key="FR"/>
            </address>
            <ref type="url">http://dice.univ-amu.fr/fr</ref>
          </desc>
          <listRelation>
            <relation active="#struct-198056" type="direct"/>
            <relation active="#struct-303091" type="direct"/>
            <relation name="UMR7318" active="#struct-441569" type="direct"/>
          </listRelation>
        </org>
        <org type="institution" xml:id="struct-198056" status="VALID">
          <idno type="IdRef">15863621X</idno>
          <idno type="ISNI">0000 0001 2176 4817</idno>
          <idno type="ROR">https://ror.org/035xkbk20</idno>
          <orgName>Aix Marseille Université</orgName>
          <orgName type="acronym">AMU</orgName>
          <date type="start">2012-01-01</date>
          <desc>
            <address>
              <addrLine>Aix-Marseille UniversitéJardins du Pharo58 Boulevard Charles Livon13284 Marseille cedex 7</addrLine>
              <country key="FR"/>
            </address>
            <ref type="url">http://www.univ-amu.fr/</ref>
          </desc>
        </org>
        <org type="institution" xml:id="struct-303091" status="VALID">
          <idno type="IdRef">031122337</idno>
          <idno type="ROR">https://ror.org/02m9kbe37</idno>
          <orgName>Université de Toulon</orgName>
          <orgName type="acronym">UTLN</orgName>
          <desc>
            <address>
              <addrLine>Avenue de l'Université - BP 20132 - 83957 La Garde Cedex</addrLine>
              <country key="FR"/>
            </address>
            <ref type="url">http://www.univ-tln.fr/</ref>
          </desc>
        </org>
        <org type="regroupinstitution" xml:id="struct-441569" status="VALID">
          <idno type="IdRef">02636817X</idno>
          <idno type="ISNI">0000000122597504</idno>
          <idno type="ROR">https://ror.org/02feahw73</idno>
          <orgName>Centre National de la Recherche Scientifique</orgName>
          <orgName type="acronym">CNRS</orgName>
          <date type="start">1939-10-19</date>
          <desc>
            <address>
              <country key="FR"/>
            </address>
            <ref type="url">https://www.cnrs.fr/</ref>
          </desc>
        </org>
      </listOrg>
    </back>
  </text>
</TEI>